Müslüman Bilim Adamları ve Tarihe Geçen Buluşları

Müslüman bilim adamları karanlık çağ olarak anılan dönemde islam coğrafyasında yetişmiştir. Müslüman bilim adamlarından bazıları bilimin temel taşlarını oluşturacak olan çok büyük icat ve keşiflere imza atmışlardır. Gelin bazılarının buluşlarını ve keşiflerini tanıyalım.

El-Kindi

Orta Çağ Avrupa’sında Al Kindus adıyla İslam fİlozofu olarak tanınan tam ismi Ebu Yusuf Ya’kup İbn İshak El-Kindi olan Kindi; filozofluğunun yanında astronomiye olan katkılarıyla da bilinmektedir. Frekans analizi, kriptoloji  biliminde tek alfabeli şifreleme kurması ve  Güneş Sistemi Teorisi’ni desteklemesiyle de tarihte yerini almaktadır. Matematik, mantık, geometri, felsefe  ve müzik gibi daha bir çok alanda bilinen  toplam 241 kitabı mevcuttur. Risale-i der Tanzim, İhtiyarat’ul Hayyam, İlahiyet-e Aristu, El-Mosika, Met-o cezr ve Evviyeh Murakkaba Orta Çağ boyunca latinceye çevrilen bir kaç kitabıdır.

Er Razi

Tahran yakınlarında doğan Razi’nin tam adı Ebu Bekir Muhammed Bin Zekeriyya Er-Razi’dir. En önemli katkıları simya, eczacılık, müzik ve felsefe dallarındadır.Farklı alanlarda da 200 civarı makaleye sahip olan Razi için pediyatrinin öncüsü denebilir. Ayrıca ilk göz ameliyatını gerçekleştirdiği bilinmektedir. 1100 sene öncesinde ise su çiçeği ile kızamığın ayrı şeyler olduğunu farkeden bir İslam alimidir.

Battani

Astronomi alanında adeta çığır açan Battani 9. ve 10. yüzyıllar arasında yaşamıştır. Hiçbir şüpheye yer yok ki Battani’nin en büyük başarısı, bir güneş yılını üç yüz altmış beş gün, beş saat, kırk altı dakika ve yirmi dört saniye olarak ölçmesidir. Bu ölçümde yirmi iki saniyelik bir sapma mevcuttur. Burada ki başarısını matematik, geometri ve trigonometride de sürdüren Battani, sinüs, kosinüs, tanjant, kotanjant, sekant ve kosekantı gerçek anlamda da ilk defa kullanan bilim insanıdır.

Cafer Nureddin Ebu İshak

Modern astronominin kurucusu olarak bilinen bir bilim insanıdır. Dönemin önemli bilim insanları olan El-Battabi, Ez-Zerkali ve Cabir Bin Eflah’ın kitaplarından öğrendiği astronomi bilgileriyle 800 sene öncesinde bütün gezegenlerin iki kutuplu olduğunu, gezegenlerin günlük dönüşlere sahip olduklarını ve yıldızların aralarında bulunduğu gök tabakalarının değişken olduğunu keşfetmiştir. Bunların dışında gök cisimleri hareketlerinin doğudan batıya doğru olduğunu ve yine gök cisimleri hareketlerinin kutuplar arasında olması gibi bir çok astronomi gerçeğini tespit etmiştir.

İbn-i Sina

Bugünkü Özbekistan sınırlarında yaşamış olan İbn-i Sina; felsefe, matematik, astronomi fizik, kimya, tıp ve müzik gibi alanlarda yaptığı çalışmalarla bilinse de her şeyden önce, kendisi bir hekimdir ve tıp alanında ki başarıları ile tanınmıştır. Özellikle tıp alanında mikrobun varlığını keşfeden bilim adamı olup İbn-i Sina dendiğinde akıllara “El Kanun Fit Tıp”, yani Tıp Kanunu kitabı gelmektedir. Latincede Canon, Batıda ise Avicenna olarak bilinen bu kitap on dört ciltlik bir ansiklopedidir ve tüm dünyada ders olarak okutulmuştur.

Farabi

Türkistan’da Farab yakınında küçük bir köy olan Vasiç’de dünyaya geldi.Bir generalin oğlu olan Farabi, İslam’ın altın çağında yaşamış ünlü filozof – bilim adamıdır. Müzik, fen, matematik, mantık, sosyoloji, tıp gibi bir çok alanda katkıda bulunan Farabi; bu alanlar üzerinde ki bir çok kitabının yanında Aritoles’in kitapları üzerine de daha detaylı açıklamaları kaleme almıştır. Bir diğer önemli katkısı ise, mantık bilimini tahayyül fikir ve subut ispat olarak ikiye bölmesi tahayyül fikir ve subut ispat olarak ikiye bölmesi Müzik üzerine olan kitabı Kitab’ül Musika ve bulduğu ud ve kanun gibi enstrumanlar, müzik alanındaki bilgisinin ve ilgisinin ispatıdır.

Ali Kuşcu

Tam ismi Ali Bin Muhammed olan Ali Kuşçu, Timur İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti’nde astronom, matematik ve dil bilimcidir. Kuşçu lakabını Uluğ Bey’in doğancıbaşısı olmasından alır. Astronomi ve matematik dahisi olarak bilinen Ali Kuşçu Semerkand’da doğmuş, Fatih Sultan Mehmed zamanında ise İstanbul’a gelip, Uluğ Bey  Rasathanesi’nde çalışmıştır. Bunun dışında Ayasofya’da ise öğretmenlik yapmıştır. En önemli eserleri arasında Fetih Risalesi, Astronomi Risalesi ve Risale-i Muhammediye gösterilmektedir.

El Hazini

Tam adı Ebu Ca’fer Ali El Hazini’dir. Türkistan’ın Merv şehrinde doğdu, burada yetişti ve takribi 1118 senesinden sonra meşhur oldu. Yer çekimi ve terazilerle alakalı çalışmalar yaptı. Tam anlamıyla fizik, astronomi ve matematik alanlarında söz sahibiydi. Çalışmalarında İbn-i Heysem ve Biruni’nin esintilerini görebiliriz. Zira Onların eserlerinden esinlenerek yeni fikirler ve buluşlar ortaya koymuştur. Astronomi’ye çok önem verdi. Bir çok İslam şehirlerinde kıblenin nasıl bulunabileceği yönünde çalışmalar ortaya koydu. Aralarında en bilinen buluşu hikmet terazisiydi. Bu teraziyi sıvı maddelerin yoğunluğunu ve cisimlerin hava içinde ki ağırlıklarını hesaplamak için geliştirdi. Toricelli’den önce Hazini havanın ağırlığının bulunduğunu ve ölçülebileceğini ortaya koydu ve önceledi. Sıvılar gibi havanında bir ağırlığı ve kaldırma gücünün bulunduğunu ve hava içinde bulunan cismin ağırlığını kaldırma kuvveti sebebiyle azalmış olduğunu bundan dolayı ağırlığının eksildiğini ve bu durumun havanın yoğunluğuyla doğru orantılı olduğunu belirtti.

1 yorum
  1. […] matematikteki gelişmeler, modern Batı matematiğinin ve dolayısıyla modern Batı biliminin temelini […]

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.